ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში ავტომატიზაცია და ხელოვნური ინტელექტი ბიზნესის ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად იქცა. კომპანიები აქტიურად ნერგავენ AI ინსტრუმენტებს, ავტომატიზებულ პროცესებსა და სხვადასხვა ციფრულ გადაწყვეტას, რათა გაზარდონ ეფექტიანობა, შეამცირონ ხარჯები და გააუმჯობესონ მომხმარებლის გამოცდილება.
თუმცა, ამ ცვლილებებთან ერთად ჩნდება ერთი მნიშვნელოვანი კითხვა:
ვინ არის პასუხისმგებელი ავტომატიზაციაზე?
ერთი შეხედვით, პასუხი მარტივია – IT დეპარტამენტი. მაგრამ პრაქტიკაში ავტომატიზაციის წარმატება მხოლოდ ტექნოლოგიაზე არასოდეს არის დამოკიდებული.
რატომ არ არის ავტომატიზაცია მხოლოდ IT-ის საქმე?
IT-ს შეუძლია შექმნას ან დანერგოს ნებისმიერი ტექნოლოგიური გადაწყვეტა, თუმცა მან ყოველთვის არ იცის კონკრეტული ბიზნესპროცესის ყველა დეტალი.
მაგალითად, HR-ის პროცესის ავტომატიზაციისას სწორედ HR გუნდი უკეთ იცნობს შერჩევის, ადაპტაციისა და თანამშრომლის განვითარების ეტაპებს. ფინანსურ პროცესებში კი ყველაზე მეტი ინფორმაცია ფინანსურ გუნდს აქვს.
სწორედ ამიტომ, ავტომატიზაციის მთავარი კითხვა ხშირად არ არის “რა ტექნოლოგია გამოვიყენოთ?”, არამედ “რომელი პროცესი ქმნის ყველაზე დიდ პრობლემას და როგორ შეიძლება მისი გაუმჯობესება?”
რა ხდება, როდესაც პასუხისმგებლობა ბუნდოვანია?
ბევრ კომპანიაში ავტომატიზაციის ინიციატივები სწორედ აქ ჩერდება.
ბიზნესი ელოდება, რომ ინიციატივა IT-დან წამოვა. IT ელოდება, რომ ბიზნესი ზუსტად აღწერს მოთხოვნებს.
მენეჯერები ფიქრობენ, რომ ეს მათი პასუხისმგებლობა არ არის.
შედეგად, ავტომატიზდება არა ის, რაც ყველაზე მეტად სჭირდება ორგანიზაციას, არამედ ის, რისი დანერგვაც ტექნიკურად ყველაზე მარტივია.
როგორ ნაწილდება პასუხისმგებლობა?
წარმატებული კომპანიები ავტომატიზაციას საერთო პასუხისმგებლობად აღიქვამენ.
ბიზნესი განსაზღვრავს თუ რომელი პროცესია პრობლემური; რა შედეგის მიღება სურს და როგორ უნდა შეიცვალოს სამუშაო პროცესი.
ხოლო IT უზრუნველყოფს: ტექნოლოგიური გადაწყვეტის შერჩევას; ინტეგრაციას; უსაფრთხოებას და სისტემის გამართულ მუშაობას.
მენეჯერები აკონტროლებენ, რომ ცვლილება რეალურად აისახოს გუნდის მუშაობაზე, ხოლო თანამშრომლები ახალ პროცესებს ეფექტურად იყენებდნენ.
საქართველოში რა გამოწვევას ვხვდებით?
ბევრ ქართულ კომპანიაში ავტომატიზაცია ჯერ კიდევ ცალკეულ პროექტად აღიქმება და არა მუდმივ პროცესად.
ხშირად იყიდება ახალი პროგრამა ან AI ინსტრუმენტი, თუმცა არ განისაზღვრება:
ვინ იქნება მისი მფლობელი;
ვინ შეაფასებს შედეგებს;
ვინ იქნება პასუხისმგებელი პროცესის გაუმჯობესებაზე.
ასეთ შემთხვევაში ტექნოლოგია არსებობს, მაგრამ ბიზნესშედეგი – არა.
Automation Owner – ახალი როლი
მსოფლიოში სულ უფრო პოპულარული ხდება Automation Owner ან Process Owner-ის მიდგომა.
ეს ადამიანი ყოველთვის პროგრამისტი არ არის. მისი მთავარი როლია:
პროცესების ანალიზი;
ავტომატიზაციის შესაძლებლობების აღმოჩენა;
ბიზნესისა და IT-ის კოორდინაცია;
შედეგების შეფასება და მუდმივი გაუმჯობესება.
მისი მიზანია, ტექნოლოგია რეალურ ბიზნესღირებულებად გადაიქცეს.
დასკვნა
ავტომატიზაცია არ ეკუთვნის მხოლოდ IT-ს და არც მხოლოდ ბიზნესს.
ის იწყება ბიზნესის საჭიროებით, ხორციელდება ტექნოლოგიის დახმარებით და წარმატებას აღწევს მაშინ, როდესაც ყველა შესაბამისი გუნდი საერთო მიზანზე მუშაობს.
საბოლოოდ, ყველაზე მნიშვნელოვანი კითხვა არ არის “ვინ დანერგა ავტომატიზაცია?”
უფრო მნიშვნელოვანია ვიკითხოთ:
ვინ არის პასუხისმგებელი იმაზე, რომ ავტომატიზაციამ რეალური შედეგი მოიტანოს?
რადგან სწორედ ამ კითხვაზე პასუხი განსაზღვრავს, გახდება თუ არა ავტომატიზაცია ორგანიზაციის კონკურენტული უპირატესობა, თუ უბრალოდ კიდევ ერთი გამოყენებული ტექნოლოგია.
პანიაში